Psychika w otyłości
Spośród konsekwencji zdrowotnych otyłości coraz większą uwagę zwraca się na aspekty psychologiczne. Osoby z otyłością zazwyczaj doświadczają takich problemów psychologicznych jak: wstyd związany z wyglądem, poczucie winy oraz bezsilności związanej z odczuwanym brakiem wpływu na sytuację, obniżona samoocena czy obsesyjne myślenie o jedzeniu i liczenie kalorii (z obawy przed jeszcze większym przytyciem).
Konieczność rozwiązywania problemów związanych z wagą i radzeniem sobie z otyłością powodują, że u osób otyłych często diagnozowaną chorobą współwystępującą jest depresja.
Według badań klinicznych zjawisko stygmatyzacji jest – tuż obok niskiej samooceny oraz zredukowanej aktywności fizycznej – jednym z czynników bezpośrednio powiązanych z występowaniem depresji u osób z otyłością. Częściej także na współwystępowanie obu chorób narażone są kobiety, zaś grupą o zwiększonym ryzyku są dzieci i młodzież.
Od depresji do otyłości
Badania w zakresie ustalenia przyczyny i skutku w przypadku równoczesnej diagnozy zarówno depresji, jak i otyłości, nie są jednak tak jednoznaczne, aby można w prosty sposób i z całą pewnością powiedzieć, że to otyłość generuje depresję.
Ta niejednoznaczność badań wskazuje na dwukierunkowy związek między otyłością i depresją – co oznacza, że zarówno otyłość może powodować rozwój depresji, jak i depresja – rozwój otyłości.
Rzeczywiście, badania osób z zaburzeniami nastroju pozwalają wysnuć wniosek, że takie czynniki jak:
- niezdrowy styl życia osoby z depresją (co wiąże się z brakiem aktywności fizycznej, niezdrową dietą),
- problemy ze snem (co wpływa również na brak regularności w posiłkach),
- obniżony poziom wsparcia społecznego,
- jedzenie jako element strategii zaradczej związanej ze stresem (poprawianie nastroju jedzeniem)
stanowią czynniki ryzyka rozwoju otyłości w grupie osób cierpiących na depresję. Dodatkowo, w przypadku leczenia depresji przyjmowane leki, mające wspierać walkę z chorobą, nie pozostają bez wpływu na metabolizm i wtórnie mogą przyczyniać się do rozwoju otyłości.
Jośko-Ochojska, I.Lizończyk, Występowanie depresji u młodzieży z nadwagą i otyłością, Hygeia Public Health 2014, 49(4): 690-695
McElroy, Kotwal, Malhotra, Nelso, Keck, Nemeroff, Are mood disorders and obesity related? A review for the mental health professiona 2004 May;65(5):634-51
National Obesity Observatory, Obesity and mental health, March 2011
Olszanecka-Glinianowicz, Depresja – przyczyna czy skutek otyłości?, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2008, tom 4, nr 2
Wąsowski, M.Walicka, E.Marcinowska-Suchowierska, Otyłość – definicja, epidemiologia, patogeneza, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 4, 2013